کاتالیزورها در حین استفاده تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار می گیرند و فعالیت خود را به شدت یا به کندی از دست خواهند داد. دلایل غیرفعال شدن کاتالیزور پیچیده است. می توان آن را در دسته های زیر خلاصه کرد:
1. غیر فعال سازی دائمی
جزء فعال کاتالیزور با عمل (مسمومیت) برخی از اجزای خارجی غیرفعال می شود که اغلب به طور دائم غیرفعال می شوند. بیشتر این اجزای خارجی واکنش های شیمیایی یا تبادل یونی با اجزای فعال کاتالیزور هستند که در نتیجه تغییراتی در اجزای فعال ایجاد می شود. به عنوان مثال، کاتالیزورهای اسیدی توسط قلیاها خنثی می شوند، کاتالیزورهای فلزات گرانبها توسط سولفیدها یا نیتریدها مسموم می شوند و غیره. غیرفعال شدن مسمومیت کاتالیست اغلب به صورت کاهش سریع فعالیت ظاهر می شود. از دست دادن مواد فعال به دلیل سایش یا تصعید در حین استفاده نیز منجر به غیرفعال شدن دائمی می شود که اغلب به سادگی بازیابی آن دشوار است.
2. مؤلفه فعال پوشیده شده و به تدریج غیرفعال می شود، که غیرفعال-دائمی است. به عنوان مثال، رسوبات کربنی که در طی فرآیند واکنش ایجاد می شوند، اجزای فعال را می پوشانند یا منافذ کاتالیزور را مسدود می کنند، به طوری که واکنش دهنده ها نمی توانند با اجزای فعال تماس پیدا کنند. این مالچ ها را می توان با روش خاصی از بین برد و در صورت غیرفعال شدن با رسوبات کربن می توان با سوزاندن زغال چوب آن ها را احیا کرد.
3. عملکرد اشتباه منجر به غیرفعال شدن کاتالیزور می شود، مانند دمای واکنش بیش از حد، نوسانات شدید فشار منجر به هرج و مرج یا خرد شدن بستر کاتالیزور و غیره می شود، این نوع غیرفعال شدن قابل بازیابی نیست.
